وبلاگ
معرفی دستگاه تولید بطری پت + خط تولید بطری PET
بطری های PET به دلیل قابلیت بازیافت و شفافیت، در صنایع مختلفی مانند: مواد غذایی، نوشیدنی ها و محصولات بهداشتی کاربرد داشته و تولیدکنندگان زیادی با راه اندازی خط تولید این بطری و خریداری دستگاه تولید بطری پت به درآمدهای عالی رسیدهاند و تجارت خود را توسعه دادهاند. اما آیا واقعا سرمایه گذاری در واحد تولیدی بطری PET یک تصمیم اقتصادی خوب به شمار میرود؟
راه اندازی این مجموعه علاوه بر نیاز به شناخت تجهیزات، نیاز به سرمایه اولیه زیرساخت و نیروی انسانی، هزینه های نگهداری محصولات و میزان مصرف انرژی دارد که همه این موارد در تصمیم اقتصادی تاثیرگذار است و افراد ابتدا باید با فرآیند تولید و خط تولید کامل آشنا شوند و به صورت واقع بینانه مزایا و هزینه ها را ارزیابی کنند. ما در این مقاله فرآیند تولید و دستگاه های آن و تمام نکات ریز و درست راه اندازی خط تولید را بررسی کرده و مقایسه میکنیم که راه اندازی خط تولید به صرفه تر است یا خرید بطری به صورت آماده و کدام انتخاب منطقی تر است.
دستگاه تولید بطری پت چیست و چگونه کار میکند؟
این دستگاه مجموعه ای از وظایف را برای تبدیل PET به بطری نهایی دارد. ابتدا پریفرم (PET) که قطعه ای پلاستیکی است، در بخش گرم کن دستگاه، حرارت یکنواخت دیده و دمای آن بالا میرود و سپس به قالب تزریق شده و شکل میگیرد.
در نهایت پریفرم به طور کامل به قالب چسبیده و به شکل بطری مطابق با ابعاد قالب تبدیل میشود. در آخرین مرحله نیز بطری سرد شده و به مرحله کنترل کیفیت و بسته بندی وارد میشود. تمامی این مراحل باید هماهنگی لازم را داشته باشند، وگرنه کوچکترین خطایی میتواند در کیفیت بطری تاثیر داشته باشد.
البته همه دستگاه های تولید بطری PET عملکردی شبیه به هم دارند ولی در ظرفیت تولید و اتوماسیون و همچنین تجهیزات جانبی میتوانند با هم تفاوت داشته باشند. پس شناخت نحوه کار دستگاه تنها گامیکوچک در تصمیم گیری برای سرمایه گذاری و راه اندازی خط تولید است.
1. تفاوت دستگاه تزریق پریفرم fو دستگاه بادکن
معمولا در تولید بطری پت از دو نوع دستگاه تولید استفاده میشود: دستگاه بادکن بطری و دستگاه تزریق پریفرم. بیشتر افراد بر این تصورند که این دو یکی هستند، در حالی که هر کدام مرحله ای جداگانه از تولید را برعهده دارند.
دستگاه تزریق پریفرم در مرحله اول استفاده شده و ابتدا گرانول پت را که ذوب شده با فشار لازم به داخل قالب تزریق کرده و اینجا است که پریفرم تولید میشود. این ماده شکلی لوله مانند دارد که دهانه و رزوه آن مانند بطری است؛ اما هنوز شکل کلی بطری پت را به خود نگرفته است.
در مرحله بعد، دستگاه بادکن بطری، پریفرم را گرم کرده و با کشش مکانیکی میله و دمیدن هوای پرفشار، آن را تبدیل به شکل بطری میکند. این دستگاه ماده پریفرم را تولید نمیکند و فقط برای شکل دهی به آن کاربرد دارد.
| دستگاه | وظیفه | ماده ورودی | محصول خروجی |
| دستگاه تزریق پریفرم | تولید پریفرم از PET | گرانول پت | پریفرم |
| دستگاه تزریق بادکن | تبدیل پریفرم به بطری | پریفرم | بطری PET |
2. مراحل تبدیل گرانول PET به بطری آماده
در این مرحله گرانول های PET ابتدا خشک شده، به رطوبت استاندارد میرسد و بعد به دستگاه تزریق میشود. این مواد در دستگاه تزریق ذوب شده و با فشار بالا به قالب تزریق میشوند و پریفرم که شکل اولیه بطری است، به وجود میآید. سپس با دستگاه بادکن و تحت حرارت زیاد ابتدا هوا با فشار در طول میله به آن وارد شده تا دیواره ها به قالب بچسبند و بعد با دمیدن هوای یکنواخت به شکل بطری در میاید.
همجنین بخوانید: مواد اولیه تولید بطری پت
خط تولید بطری PET شامل چه تجهیزاتی است؟
راه اندازی خط تولید بطری پت تنها به خرید دو دستگاه تزریق پریفرم و بادکن محدود نیست و برای تولید یک محصول با کیفیت، یک سری تجهیزات جانبی نیز باید خریداری شوند. تعداد این تجهیزات هم به ظرفیت تولید، نیروی انسانی و روند کلی فرآبند بستگی دارد.
1. دستگاه تزریق پریفرم
اگر تولیدکننده بخواهد تمام مراحل تولید بطری پت از ابتدا شروع کند باید دستگاه تزریق پریفرم را تهیه کند. این دستگاه کار ذوب گرانول PET را برعهده داشته و بعد از ذوب با تزریق به قالب ماده پریفرم را برای مرحله بعد تولید ایجاد میکند. البته میتوان این قسمت از تولید را حذف کرد و این ماده را آماده از تولیدکننده خرید.
2. دستگاه بادکن بطری (بلومولدینگ)
اصلی ترین دستگاه تولید بطری پت، دستگاه بادکن است که دو نوع تمام اتوماتیک و نیمه اتوماتیک دارد. وظیفه آن گرم کردن پریفرم و بعد کشش و تزریق هوای فشرده به آن است. این دستگاه در مرحله آخر تولید، شکل نهایی بطری را با قالب ایجاد میکند.؛ البته تعداد قالب ها با توجه به نوع این دستگاه متفاوت خواهد بود.
3. کمپرسور هوا و چیلر خنک کننده
در دستگاه باد کن برای تبدیل پریفرم به بطری، هوای فشرده و فشار بالا نیاز است که هوا به وسیله کمپرسور تولید شده و به بادکن انتقال داده شده و در مرحله دمش وارد پریفرم گرم میشود و بطری شکل میگیرد. چیلر خنک کننده هم وظیفه کنترل دما و جلوگیری از حرارت زیاد را بر عهده دارد.
در هر مرحله از تولید بطری، اگر دما کنترل نشود، کیفیت و سرعت تحت تاثیر قرار میگیرد. چیلر با گردش آب خنک در اطراف قالب ها میتواند دما را در محدوده درست نگه دارد و این ثابت ماندن دما حتی در افزایش ماندگاری قالب ها نیز تاثیر دارد. در مرحله آخر هم خنک کردن و اثبات شکل بطری پت وظیفه چیلر است.
4. قالب بطری
این قالب است که شکل و ابعاد بطری را مشخص میکند و در مرحله بادکن، دستگاه پریفرم را به قالب وارد میکند و با دمش هوای فشرده، پریفرم شکلی دقیقا مطابق مشخصات قالب میگیرد. پس اگر افراد در واحد تولید بخواهند چند مدل بطری تولید کنند، باید برای هر مدل یک قالب جداگانه تهیه کنند.
دستگاه تولید بطری پلاستیکی چه انواعی دارد؟
دستگاه هایی که برای تولید بطری پلاستیکی استفاده میشوند بر اساس اتوماسیون، نوع فناوری تولید و ماده اولیه متفاوت هستند. برای شروع و انتخاب درست، آشنایی با هر یک از این دستگاه ها از اطلاعات ضروری به شمار میرود.
1. دستگاه های دستی و نیمه اتوماتیک
واحدهای تولیدی که ظرفیت تولید پایینی دارند یا افرادی که تازه این کار شروع کرده اند، از دستگاه های دستی و نیمه اتوماتیک استفاده میکنند. در این دستگاه ها، فرایند تولید به اپراتور بستگی دارد، مثلا اپراتور باید پریفرم را داخل دستگاه قرار داده یا آن را به قالب انتقال دهد.
2. دستگاه های تمام اتوماتیک
این نوع دستگاه برای ظرفیت تولید بالا و مداوم مانند واحدهای تولیدی صنعتی مناسب هستند و تمام مراحل تولید را میتوانند به صورت خودکار انجام دهند. در این صورت کیفیت محصول نیز یکنواخت بوده و احتمال خطای انسانی در آن بسیار کم است؛ البته سرمایه راه اندازی بیشتری هم نیاز دارند و هزینه تجهیزات جانبی نیز باید در نظر گرفته شود.
هزینه ها و پیش نیازهای واقعی راه اندازی خط تولید
سرمایه گذاری در این حوزه شامل هزینه هایی است که باید قبل از شروع پروژه حتما در نظر داشت. این هزینه های زیرساخت فنی و هزینه های جاری در میزان سود و تصمیمات اصلی پروژه تاثیر زیادی دارند و افراد باید طبق بودجه خود، انتخاب درستی انجام دهند.
1. هزینه اولیه ماشین آلات و فضا
در هزینه اولیه راه اندازی، افراد علاوه بر هزینه تهیه انواع دستگاه تولید بطری پت، هزینه آماده سازی فضای تولید و زیر ساخت لازم را هم باید در نظر بگیرند. هزینه ماشین آلات لازم میتواند شامل خرید دستگاه تزریق پریفرم، دستگاه بادکن، کمپرسور هوای فشار بالا، چیلر، قالب، دستگاه انتقال و سیستم کنترل کیفیت شود. البته باید به هزینه نصب و راه اندازی و آموزش اپراتور و تعمیر و حمل و نقل آنها نیز توجه شود.
در فضای تولید یا کارخانه باید به محل تولید، انبار مواد اولیه و مواد تولید شده هم توجه شود. مسیر جابه جایی و محل نگهداری تجهیزات و تعمیر آنها نیز از موارد مهم هستند. زیرساخت های برق صنعتی، تهویه و آب برای سیستم خنک کننده هم هزینه هایی دارند که باید آنها را هم حساب کرد.
2. هزینه نیروی متخصص و نگهداری مستمر
نیروی انسانی متخصص برای اپراتوری دستگاه های خط تولید هم از هزینه های دیگری است که باید در ذهن داشته باشید. همچنین تکنسین فنی، نیروی تعمیر و نگهداری ماشین آلات و مسئول کنترل کیفیت از دیگر هزینه های بخش نیروی انسانی هستند. نگهداری مداوم تجهیزات و ماشین آلات هم از هزینه های بهره برداری هستند و معمولا برای حفظ کیفیت و راندمان خط تولید، باید به صورت دوره ای آنها را سرویس کرد و قطعات آسیب دیده را تعویض کرد.
3. حداقل ظرفیت تولید برای توجیه اقتصادی
اصلی ترین سوال یک سرمایه گذار این است که از نظر اقتصادی چه میزان تولید، سرمایه گذاری که او انجام داده را توجیه میکند؟ جواب این سوال به چند مورد بستگی دارد و فقط از روی ظرفیت دستگاه ها نمیتوان پاسخ دقیق داد.
وقتی ظرفیت تولید پایین تر از ظرفیتی باشد که خط تولید برای آن طراحی شده، هزینه هایی که ثابت هستند مانند: حقوق نیروها، استهلاک تجهیزات، هزینه فضای تولید و هزینه انرژی بین تعداد کمتری بطری تقسیم میشود. در این صورت هزینه هر بطری بیشتر شده و در نتیجه آن رقابت با متخصصان هم افزایش پیدا میکند.
اما در صورتی که خط تولید بتواند تعداد بطری بیشتری نسبت به ظرفیت خود تولید کند، هزینه های ثابت روی تعداد بطری بیشتری تقسیم شده و بهره وری اقتصادی بسیار بیشتر میشود. البته بازار هم باید بتواند حجم تولید شما را هضم کند و تمام بطری ها باید به فروش بروند. پس ابتدا چند سوال از خود بپرسید:
- آیا برنامه تولید در طول سال پایدار خواهد ماند؟
- آیا تولید با حجم بالا به صورت دائم است؟
- آیا امکان استفاده از عمده یا تمام خط تولید هست؟
- آیا با صرفه جویی در هزینه تولید، هزینه راه اندازی و اداره خط تولید جبران میشود؟
در صورتی که پاسخ همه این سوالات مثبت بود، میتوان از نظر اقتصادی راه اندازی خط تولید را بررسی کرد. اما اگر تولید قرار است برای مدتی محدود یا به صورت فصلی باشد، بهترین گزینه خرید بطری پت آماده از تولیدکنندگان متخصص در این زمینه است و نیاز سرمایه گذاری سنگین را از بین برده و ریسک ضرر و زیان را هم کاهش میدهد.
همچنین بخوانید: حجم انواع بطری پت
چه زمانی خرید بطری PET آماده منطقی تر است؟
مزایای راه اندازی خط تولید زمانی دیده میشود که بتوان با حجم تولید، سرمایه گذاری را توجیه اقتصادی کرد. اما در بیشتر موارد، خرید آماده بطری از تولیدکنندگان خیلی به صرفه تر خواهد بود. شرایطی که خرید بطری آماده مقرون به صرفه تر هستند، عبارتاند از:
1. تولید کم حجم یا آزمایشی
زمانی که میزان تقاضا در بازار مشخص نیست، او مجبور میشود که با ظرفیت تولید پایین کار را شروع کند. در این شرایط ظرفیت تولید کم یا آزمایشی، خرید بطری پت آماده میتواند تمام هزینه های راه اندازی خط تولید را کاهش دهد و در صورت تغییر میزان تقاضا یا حتی تغییر شکل بطری، میتوان آن را در تعداد مورد نیاز و در طرح های دلخواه سفارش داد.
2. نبود سرمایه یا فضای کافی برای خط تولید
فضای صنعتی برای راه اندازی خط تولید بسیار مهم است و اگر سرمایه کافی برای تامین آن وجود نداشته باشد، بهتر است پروژه راه اندازی تولید بطری پت اصلا شروع نشود و بدون نیاز به سرمایه گذاری و ریسک فشار مالی، حجم دلخواهی از بطری های پت را به صورت آماده خریداری کرد.
3. نیاز به بطری سفارشی بدون ریسک مالی
برخی برای محصولات خود به بطری هایی نیاز دارند که اختصاصی طراحی شدهاند و در نگاه اول شاید راه اندازی خط تولید منطقی به نظر برسد، اما در عمل، علاوه بر تمام تجهیزاتی که پیش تر نام بردیم، طراحی و ساخت قالب اختصاصی هم هزینه هایی است که به آن اضافه می شود. در این وضعیت، خرید بطری آماده ریسک این فشار مالی را از شانه سرمایه گذار برمیدارد.
کلام آخر
تولیدکنندگان زیادی برای محصولات خود نیاز به بطری در طرح های مختلف دارند. اما راه دستیابی به این مدل بطری ها که برای او به صرفه باشد، حتما راه اندازی خط تولید بطری PET نیست. چرا که راه اندازی واحد تولید نیاز به هزینه در خرید دستگاه تولید بطری پت و تجهیزات جانبی، کارخانه و فضای تولید و نگهداری و طراحی و ساخت قالب اختصاصی دارد که ممکن است ریسک مالی بالایی داشته و سود آن نسبت به هزینه راه اندازی خیلی ناچیز و حتی ضرر باشد. در این شرایط راه حل منطقی، خرید بطری PET آماده از تولیدکنندگان متخصص است.
سوالات متداول
- دستگاه تولید بطری پت چگونه کار میکند؟
در این دستگاه، ابتدا پریفرم (PET) که قطعه ای پلاستیکی است، در بخش گرم کن دستگاه، حرارت یکنواخت دیده و دمای آن بالا میرود و سپس به قالب تزریق شده و شکل میگیرد.
- خط تولید بطری PET شامل چه تجهیزاتی است؟
خط تولید بطری پت شامل دستگاه تزریق پریفرم، بادکن، کمپرسور هوا، چیلر و قالب است.
- هزینه راه اندازی خط تولید بطری PET چقدر است؟
هزینه راه اندازی خط تولید بطری PET به نوع دستگاه، ظرفیت تولید و فضای تولید بستگی دارد و شامل هزینه دستگاه و تجهیزات جانبی، نیروی انسانی می شود.
- آیا خرید بطری PET آماده اقتصادی تر از راه اندازی خط تولید است؟
در شرایط ظرفیت تولید کم یا آزمایشی، خرید بطری پت آماده میتواند تمام هزینه های راه اندازی خط تولید را کاهش دهد.
- چه زمانی خرید بطری آماده بهتر از تولید است؟
اما اگر تولید قرار است برای مدتی محدود یا به صورت فصلی باشد، بهترین گزینه خرید بطری پت آماده از تولیدکنندگان متخصص در این زمینه است.